เอเธนส์ อดีตนครรัฐ จุดศูนย์กลางอารยธรรมกรีกโบราณ

“อารยธรรมยุโรปทั้งหมด เริ่มต้นที่นี่”
ไกด์จาก Free Walking Tour กล่าวอย่างภาคภูมิใจ ขณะที่พาคณะลูกทัวร์ต่างชาติ ต่างภาษาเดินลัดเลาะจากที่พักที่อยู่ในย่านจตุรัสโมนัสตีรากี (Monastiraki)   มุ่งตรงไปสู่สถานบูชาเก่าแก่ที่ตั้งอยู่บนเนินเขาใจกลางเมือง…อะโครโปลิส (Acropolis)

ระหว่างทางขณะย่ำผ่านย่านเมืองเก่า ร่องรอยซากปรักหักพังที่ผ่านตาคละเคล้าไปกับสิ่งก่อสร้างยุคใหม่  ให้รู้สึกถึงความพิเศษของสถานที่แห่งนี้ ที่กาลเวลาทับซ้อนกันทบแล้ว ทบเล่า โดยมีประจักษพยานเป็นสิ่งก่อสร้างที่อยู่รอบด้าน จะมีเมืองบนโลกใบนี้สักกี่แห่งกันเชียว ที่อดีตเคยรุ่งเรืองถึงขีดสุด และยังคงรักษาสถานะความเป็นเมืองเอกนั้นมาได้ แม้จะไม่เท่าเดิมก็ตาม เอเธนส์ เป็นหนึ่งในเมืองประเภทนั้น อดีตนครรัฐที่เป็นจุดศูนย์กลางอารยธรรมกรีกโบราณที่เป็นรากฐานสำคัญของอารยธรรมโลกตะวันตกทั้งด้านการเมือง ศิลปกรรม วรรณกรรม และปรัชญา

นครรัฐเอเธนส์ดั้งเดิม  ประกอบด้วยพื้นที่สองส่วน ส่วนแรกคือ อะโครโปลิสบนเนินเขาสูง ซึ่งเป็นสถานที่ตั้งของวิหารอันศักดิ์สิทธิ์ ขณะที่พื้นที่ราบบริเวณรอบ ๆ เนิน เรียกว่าอะโกรา (Agora) เป็นย่านชุมชน ตลาด มีลาน จตุรัสให้บรรดานักคิด นักปราชญ์ แวะเวียนมาสนทนาถกปัญหาต่าง ๆ ร่วมกัน ซึ่งโซกราติส นักปราชญ์เมธีคนสำคัญของกรีกได้แวะมาที่อะโกราเพื่อสนทนากับพรรคพวกเป็นประจำ

ไกล์พาคณะทัวร์ หยุดแวะเพื่อชมสภาพอาคารที่ยังพอหลงเหลือให้เห็นเค้าในอดีตในเขตอะโกราเป็นระยะ ๆ

Church of the Holy Apostles

หอคอยแห่งลม  (Tower of the winds)

Gate of Athena Archegetis

….

IMG 0674 750x500 อารยธรรมยุโรปทั้งหมด เริ่มต้นที่นี่.. อะโครโปลิสแห่งเอเธนส์ (Acropolis of Athens)

IMG 0669 750x500 อารยธรรมยุโรปทั้งหมด เริ่มต้นที่นี่.. อะโครโปลิสแห่งเอเธนส์ (Acropolis of Athens)

IMG 0678 750x500 อารยธรรมยุโรปทั้งหมด เริ่มต้นที่นี่.. อะโครโปลิสแห่งเอเธนส์ (Acropolis of Athens)

IMG 0629 750x500 อารยธรรมยุโรปทั้งหมด เริ่มต้นที่นี่.. อะโครโปลิสแห่งเอเธนส์ (Acropolis of Athens)

IMG 0621 750x454 อารยธรรมยุโรปทั้งหมด เริ่มต้นที่นี่.. อะโครโปลิสแห่งเอเธนส์ (Acropolis of Athens)

หอคอยแห่งลม  (Tower of the winds)

IMG 0633 750x500 อารยธรรมยุโรปทั้งหมด เริ่มต้นที่นี่.. อะโครโปลิสแห่งเอเธนส์ (Acropolis of Athens)

Church of the Holy Apostles

เหมือนค่อย ๆ โปรยขนมหวานทีละน้อยหลอกล่อก่อนไปถึงที่หมายสำคัญ กระทั่งขึ้นไปบนเนินหินแอรีออพากัส (Areopagus)  เนินหินสูงที่ตั้งอยู่ทางทิศตะวันตกเฉียงเหนือของอะโครโปลิส  เชื่อกันว่าชื่อของเนินหินนี้นำมาจากชื่อของเทพเจ้าแห่งสงคราม นั่นคือเทพเจ้าแอรีส (Ares) เมื่อผสมกับคำว่าหินก้อนใหญ่ในภาษากรีก “pagus”  จึงกลายเป็น Areopagus

บนเนินหินคลาคล่ำไปด้วยนักท่องเที่ยว เพราะพื้นที่ที่ตั้งอยู่บนเนินสูงทำให้เห็นวิวเมืองเอเธนส์ที่อยู่ด้านล่างชัดจะแจ้ง ขณะเดียวกันเมื่อผินหน้าไปอีกด้าน มองขึ้นไปยังอะโครโปลิสที่อยู่ไม่ไกล แลเห็นด้านหน้าของตัวอาคารที่เป็นทางเข้าสู่สถานที่ศักดิ์สิทธิ์บนอะโครโปลิสอย่างชัดเจน

สารภาพ…

แรกที่เดินมุ่งจากจตุรัสที่พักเพื่อมุ่งมายังอะโครโปลิส ไม่ได้คาดหวังอะไรนักหนา เพราะกาลเวลานับจากอารยธรรมกรีกโบราณรุ่งเรืองผ่านมาก็เนิ่นนาน จะเหลืออะไรให้เห็นกันนักเชียว หากภาพเสี้ยวอาคารด้านหน้าของทางเข้าสู่สถานที่ศักดิ์สิทธิ์ของอะโครโปลิสที่ดูยิ่งใหญ่จนข่มร่างนักท่องเที่ยวจำนวนมากที่ยืนอยู่บนนั้นจนกลายเป็นเพียงเศษจุดเล็ก ๆ ของสถานที่ทำให้เปลี่ยนใจ อยากจะรีบย่ำเข้าสู่อะโครโปลิสในฉับพลับ นับเป็นการโยนชิ้นขนมหวานก้อนใหญ่จากไกด์บนเนินหินแอรีออพากัสอย่างทรงอิทธิพล เมื่อแยกย้ายจากกลุ่มทัวร์ จึงรีบตรงดิ่งสู่อะโครโปลิสทันที

IMG 0639 750x500 อารยธรรมยุโรปทั้งหมด เริ่มต้นที่นี่.. อะโครโปลิสแห่งเอเธนส์ (Acropolis of Athens)DSC00366 750x500 อารยธรรมยุโรปทั้งหมด เริ่มต้นที่นี่.. อะโครโปลิสแห่งเอเธนส์ (Acropolis of Athens)IMG 0646 750x500 อารยธรรมยุโรปทั้งหมด เริ่มต้นที่นี่.. อะโครโปลิสแห่งเอเธนส์ (Acropolis of Athens)

อะโครโปลิส แห่ง เอเธนส์

อะโครโปลิสของเอเธนส์นั้นไม่ได้มีแค่วิหารศักดิ์สิทธิ์ที่อยู่ด้านบนสุด  หากแค่ลัดเลาะไปตามทางขึ้นจะผ่านสิ่งก่อสร้างที่เป็นรากอารยธรรมสำคัญที่กรีกส่งมอบให้กับโลกยุคหลัง นั่นคือโรงละครกลางแจ้งไดโอนิซุส (Dionysus Theatre) ที่ตั้งชื่อตามเทพเจ้าแห่งความอุดมสมบูรณ์

โรงละครกลางแจ้งไดโอนีซุส สร้างขึ้นบนพื้นที่ที่มีเนินสูงโอบล้อมอยู่สามด้าน โดยนำหินมาปูวางบนพื้นที่ลาด และเซาะเป็นขั้นบันไดจนกลายเป็นอัฒจรรย์ที่นั่งจุคนดูได้เป็นจำนวนมากถึงราว 17,000 คน โดยขั้นบันไดที่สร้างบนพื้นที่ลาดชันนี้ จะโอบล้อมบริเวณพื้นที่แสดงที่เป็นพื้นที่ราบอยู่ต่ำลงไปเป็นรูปครึ่งวงกลม การออกแบบจัดวางที่นั่งที่ชาญฉลาด

ช่วยจัดระเบียบผู้คนจำนวนมากให้นั่งชมการแสดงได้โดยไม่บังกัน กลายเป็นรูปแบบที่ใช้มาจนถึงปัจจุบัน

IMG 5896 750x310 อารยธรรมยุโรปทั้งหมด เริ่มต้นที่นี่.. อะโครโปลิสแห่งเอเธนส์ (Acropolis of Athens)

IMG 0703 750x421 อารยธรรมยุโรปทั้งหมด เริ่มต้นที่นี่.. อะโครโปลิสแห่งเอเธนส์ (Acropolis of Athens)IMG 0693 750x462 อารยธรรมยุโรปทั้งหมด เริ่มต้นที่นี่.. อะโครโปลิสแห่งเอเธนส์ (Acropolis of Athens) IMG 0691 750x500 อารยธรรมยุโรปทั้งหมด เริ่มต้นที่นี่.. อะโครโปลิสแห่งเอเธนส์ (Acropolis of Athens)

ในเขตอะโครโปลิส ไม่ได้มีโรงละครไดโอนิซุสเพียงแห่งเดียว เมื่อเดินขึ้นไปเรื่อย ๆ จะเจอโรงละครอีกแห่งชื่อว่า โรงละครเฮโรเดส แอตติคุส  (Odeon of Herodes Atticus) โรงละครแห่งนี้มีขนาดย่อมกว่าโรงละครไดโอนิซุส จุคนได้ประมาณ 5,000 คน ปัจจุบันมีการซ่อมแซมปรับปรุง และใช้แสดงคอนเสิร์ตในช่วงเทศกาลที่จัดขึ้นในเมืองระหว่างเดือน พฤษภาคม ไปจนถึงต้นเดือนตุลาคมของทุกปี

IMG 0718 750x500 อารยธรรมยุโรปทั้งหมด เริ่มต้นที่นี่.. อะโครโปลิสแห่งเอเธนส์ (Acropolis of Athens)IMG 0721 750x500 อารยธรรมยุโรปทั้งหมด เริ่มต้นที่นี่.. อะโครโปลิสแห่งเอเธนส์ (Acropolis of Athens)

วิหารศักดิ์สิทธิ์แห่งอะโครโปลิส

และเมื่อขึ้นไปถึงด้านบนสุดของอะโครโปลิส ผ่านบริเวณทางเข้าสู่วิหารศักดิ์สิทธิ์ที่เรียกว่าโพรพิเลอา (Propylaea) ใกล้ ๆ จะมีวิหารขนาดเล็ก ชื่อว่าวิหารเอเธน่า ไนกี้ (Athena Nike) สร้างขึ้นเพื่อถวายแด่เทพธิดาเอเธนา ไนกี้ ซึ่งเป็นเทพีแห่งชัยชนะ จากนั้นจึงเจอวิหารที่สำคัญที่อยู่ด้านบนสุดของอะโครโปลิส นั่นคือวิหารพาร์เธนอน (Pathenon)  และวิหารอิเร็คเธอุม (Erectheum)

IMG 0727 750x500 อารยธรรมยุโรปทั้งหมด เริ่มต้นที่นี่.. อะโครโปลิสแห่งเอเธนส์ (Acropolis of Athens)

วิหารพาร์เธนอน

วิหารพาร์เธนอน เป็นวิหารขนาดใหญ่ที่ชาวกรีกร่วมใจสร้างขึ้นเพื่อถวายแด่เทพีเอเธน่า เทพีแห่งสติปัญญาและสงคราม ผู้ประทานนามของพระองค์เป็นชื่อเมือง ภายหลังที่ได้รับชัยชนะจากการประลองแข่งฤทธานุภาพกับเทพโพไซดอน เพื่อแย่งชิงกันเป็นผู้ประสาทชื่อให้กับนครรัฐแห่งนี้

วิหารพาร์เธนอนที่เห็นเบื้องหน้าแม้นจะเหลือเพียงโครงสร้างหลักได้แก่เสาและคาน หากตัววิหารที่เห็นยังคงโดดเด่นด้วยเสากลมขนาดใหญ่จำนวนมากที่รายรอบ หัวเสากรีกแบบดอริกที่ปลายเสาเป็นรูปโค้งหงายขึ้นรับกับความกลมของตัวเสาเป็นองค์ประกอบของสถาปัตยกรรมที่ยิ่งใหญ่สมกับความคลาสสิกที่ไม่เคยล้มหายตายจากไปไหน เพราะไม่ว่าโลกจะเปลี่ยนแปลงไปอย่างไร หัวเสาแบบดอริกยังคงถูกสถาปนิกเลือกนำมาใช้งานยู่เสมอ

IMG 5901 1 750x242 อารยธรรมยุโรปทั้งหมด เริ่มต้นที่นี่.. อะโครโปลิสแห่งเอเธนส์ (Acropolis of Athens)IMG 0732 750x500 อารยธรรมยุโรปทั้งหมด เริ่มต้นที่นี่.. อะโครโปลิสแห่งเอเธนส์ (Acropolis of Athens)

IMG 0755 750x500 อารยธรรมยุโรปทั้งหมด เริ่มต้นที่นี่.. อะโครโปลิสแห่งเอเธนส์ (Acropolis of Athens)

DSC00441 750x500 อารยธรรมยุโรปทั้งหมด เริ่มต้นที่นี่.. อะโครโปลิสแห่งเอเธนส์ (Acropolis of Athens)

วิหารอิเร็คเธอุมที่อยู่ถัดห่างออกไป เป็นวิหารที่สร้างขึ้นเพื่อถวายแด่เทพีเอเธน่าและเทพโพไซดอน เพราะเป็นจุดที่ทั้งสองได้แข่งขันกันแสดงฤทธานุภาพเพื่อแย่งชิงเป็นเทพผู้ประสาทชื่อตัวเมือง ชื่อของวิหารแห่งนี้มาจากชื่อฮีโร่ในตำนานของกรีก นั่นคืออีเร็คอุสที่เป็นกษัตรย์ปกครองเมืองเอเธนส์ และเป็นผู้ที่ได้รับการเลี้ยงดูจากเทพีเอเธน่าตั้งแต่แรกเกิด

วิหารอิเร็คเธอุมมีขนาดเล็กกว่าวิหารพาร์เธนอน ความยิ่งใหญ่ของตัวอาคารจึงเทียบไม่ได้ หากมีรายละเอียดที่น่าสนใจ โดยเฉพาะหัวเสาของวิหารอิเร็คเธอุมเป็นหัวเสาแบบไอโอนิค ที่เป็นวงโค้งแบบก้นหอยม้วนย้อยลงมาสองช้าง ซึ่งเป็นหัวเสาที่วิวัฒนาการจากหัวเสาแบบดอริค และยังมีเสาที่ทำเป็นรูปทพธิดายืนเรียงรายกัน 6 คน ซึ่งดึงดูดให้ใคร ๆ พากันเข้าไปใกล้ ๆ เพื่อชมโฉมเทพธิดาของกรีกในสมัยนั้น….

IMG 0753 750x500 อารยธรรมยุโรปทั้งหมด เริ่มต้นที่นี่.. อะโครโปลิสแห่งเอเธนส์ (Acropolis of Athens) IMG 0751 750x500 อารยธรรมยุโรปทั้งหมด เริ่มต้นที่นี่.. อะโครโปลิสแห่งเอเธนส์ (Acropolis of Athens) IMG 0748 750x500 อารยธรรมยุโรปทั้งหมด เริ่มต้นที่นี่.. อะโครโปลิสแห่งเอเธนส์ (Acropolis of Athens)

ซากปรักหักพังของอารยธรรที่ผุกร่อนมากว่า 3,000 ปี ที่รายล้อมอยู่รอบตัว สะท้อนให้เห็นว่าผู้คนในยุคกรีกโบราณมีความรู้ ความสามารถทางด้านวิทยาศาสตร์และฟิสิกส์ขนาดไหน ขณะเดียวกัน เรื่องราวเรื่องเล่าขานของเทพปกรณัมที่ช่างเหมือนมนุษย์มนาสามัญได้เพิ่มสีสัน ความสนุก และความมีชีวิตชีวาให้กับสถานที่

เครดิตรูปภาพ : krispm3 & วันอาทิตย์

No more articles