fbpx
ทำความรู้จัก "เฟินต้นสีเงิน" ต้นไม้นำทางชาวเผ่าเมารี สัญลักษณ์ประเทศนิวซีแลนด์ 13 - ต้นเฟินสีเงิน

ทำความรู้จัก “เฟินต้นสีเงิน” ต้นไม้นำทางชาวเผ่าเมารี สัญลักษณ์ประเทศนิวซีแลนด์

รู้หรือไม่ว่าเฟินสวย ๆ ที่เราเห็นและหลงรักกันทุกวันนี้เป็นไม้โบราณ ถือกำเนิดก่อนยุคไดโนเสาร์เสียอีก และเพราะเป็นพืชเก่าแก่  จึงมีการปรับเปลี่ยนสภาพไปตามสภาวะแวดล้อมของโลกแต่ละยุคสมัย จนวิวัฒนาการกลายเป็นพืชที่มีหลากหลายสายพันธุ์มากกว่าหมื่นชนิดทั่วโลก เจริญเติบโตได้ดีในสภาพแวดล้อมที่แตกต่างกันอย่างเหลือเชื่อ ทั้งโขดหินริมทะเล ทะเลทราย ป่าดิบชื้น และบนเขาสูง จึงไม่ต้องแปลกใจที่จะเห็นเฟินแต่ละชนิดมีสีเขียวที่แตกต่างกันหลายเฉด มีรูปใบที่แตกต่างกันหลากหลาย จนเฟินบางชนิดมีรูปร่างแปลก ๆ จนเห็นแล้วชวนไม่มั่นใจว่านั่นใช่ต้นเฟินหรือไม่?

ทำความรู้จัก "เฟินต้นสีเงิน" ต้นไม้นำทางชาวเผ่าเมารี สัญลักษณ์ประเทศนิวซีแลนด์ 14 - ต้นเฟินสีเงิน
ภาพต้นไม้ยุคคาร์บอนิเฟอรัส (354 ล้านปีก่อน) จะสังเกตเห็นมีต้นเฟินอยู่ด้วย (ภาพจาก wikipedia.org)

ทำความรู้จัก "เฟินต้นสีเงิน" ต้นไม้นำทางชาวเผ่าเมารี สัญลักษณ์ประเทศนิวซีแลนด์ 15 - ต้นเฟินสีเงิน

ทำความรู้จัก "เฟินต้นสีเงิน" ต้นไม้นำทางชาวเผ่าเมารี สัญลักษณ์ประเทศนิวซีแลนด์ 16 - ต้นเฟินสีเงิน
ภาพใบเฟินชนิดต่าง ๆ แตกต่างอย่างสวยงาม (ภาพจาก http://journal.frontiersin.org)

เฟินทุกชนิดทุกสายพันธุ์ แม้ใบ และรูปร่างอาจไม่เหมือนกัน แต่จะมีลักษณะพิเศษที่เหมือนกันอยู่อย่างหนึ่ง นั่นคือ ใบอ่อนที่แทงยอดออกมาใหม่ ตรงบริเวณปลายยอดจะม้วนขดเป็นวงกลม นับเป็นลีลาเฉพาะตัวของต้นเฟินที่ไม่เหมือนต้นไม้ชนิดอื่น และทำให้ใครต่อใครหลงรักพืชชนิดนี้

เฟินต้นสีเงิน สัญลักษณ์ประเทศนิวซีแลนด์

ที่ประเทศนิวซีแลนด์มีต้นเฟินชนิดหนึ่งเรียกว่าต้นเฟินสีเงิน (Cyathea dealbata) เป็นเฟินเฉพาะถิ่นที่พบเฉพาะที่นิวซีแลนด์เท่านั้น เฟินชนิดนี้เป็นเฟินต้น (tree fern) นั่นคือเฟินที่มีลักษณะลำต้นคล้ายไม้ใหญ่ สูงได้ถึงราวสิบเมตร แต่ถึงสูงได้ขนาดนั้นในหมู่เฟินต้นด้วยกันยังจัดเป็นต้นเฟินขนาดกลางเท่านั้น

ทำความรู้จัก "เฟินต้นสีเงิน" ต้นไม้นำทางชาวเผ่าเมารี สัญลักษณ์ประเทศนิวซีแลนด์ 17 - ต้นเฟินสีเงิน
ภาพจาก wikipepia.org

ชาวนิวซีแลนด์ภูมิใจกับเฟินชนิดนี้ จนนำใบของเฟินสีเงินเป็นสัญลักษณ์โน่น นี่ นั่น สารพัน อาทิเช่น ทีมนักกีฬาทีมชาติรักบี้อันโด่งดัง all black ที่มีสถิติการแข่งขันชิงแชมป์โลกที่ดีที่สุด  การท่องเที่ยววซีแลนด์  (100 % pure new Zealand) สำนักงานตรวจคนเข้าเมือง และอื่น ๆ อีกจิปาถะ จนเหมารวมเป็นสัญลักษณ์สำคัญสัญลักษณ์หนึ่งของประเทศ

fern-logo

new_zealand_passport_biometric

เรื่องราวของต้นเฟินสีเงินนั้นงดงาม ในหมู่ชาวเมารี (Maori) ชนเผ่าที่อพยพและตั้งรกรากในดินแดนแห่งนี้ก่อนใคร เชื่อกันว่า เฟินสีเงินนั้นเคยอาศัยอยู่ในท้องทะเล ก่อนเคลื่อนขึ้นมางอกงามในป่าใหญ่ตามคำวอนขอ เพื่อนำทางให้แก่ชนเผ่าเมารี นั่นเป็นเพราะบริเวณหลังใบของเฟินชนิดนี้จะสะท้อนแสงจันทร์ในความมืดให้เห็นเป็นสีเงินชัดเจน ว่าไปแล้วความเชื่อของชาวเมารีนั้นพ้องกับวิวัฒนการของต้นเฟินที่ดั้งเดิมเป็นพืชน้ำก่อนจะพัฒนากลายเป็นพืชบก

20160608_151324

ถ้าเดินทางไปถึงนิวซีแลนด์ปุ๊ปจะได้เห็นเฟินสีเงินเลยมั้ย ?

ได้เห็นสิ..เพียงเดินไม่กี่ก้าวเข้าไปในสนามบิน จะเจอใบเฟินสีเงินเต็มไปหมด แต่..เป็นลายใบเฟินที่ประดับหราบนของที่ระลึก หันทางไหนก็เจอทั้งบนหมวก เสื้อ ถุงเท้า พวงกุญแจ สมุดบันทึก และกระทั่งกำแพง

souvinior

แล้วของจริงล่ะ จะได้เห็นหรือเปล่า?

ถ้าอยากเห็นของจริง ต้องเที่ยวลัดเลาะเกาะใต้ไปทางฝั่งตะวันตก และเกาะเหนือ จะได้เห็นต้นเฟินมากมายขึ้นชุกข้างทางราวกับวัชพืชเลยเชียว

แล้วจะรู้ได้อย่างไรว่าเฟินต้นไหนเป็นเฟินสีเงิน?

แยกแยะได้ยากทีเดียวในตอนกลางวัน เพราะที่นิวซีแลนด์มีเฟินต้นหลายชนิดไม่ได้มีเฉพาะเฟินสีเงินเท่านั้น เมื่อเห็นเฟินต้นที่ลำต้นใหญ่ ๆ ขึ้นรวมกลุ่มกัน ลักษณะต้น และใบคล้ายคลึงกันจนแยกไม่ออก ต้องรอเวลายามค่ำคืนให้ต้นเฟินเหล่านี้ส่องต้องโดนแสงไฟ จึงจะแยกออก เพราะจะมีเพียงเฟินสีเงินเท่านั้นที่หลังท้องใบจะเปลี่ยนเป็นสีอ่อนจาง กลายเป็นสีเงินสะท้อนให้เห็นชัดในความมืดขณะที่เฟินต้นชนิดอื่น ๆ ใบยังคงมีสีเขียวเข้มเช่นเดิม

20160608_151318

เราจะได้เห็นต้นเฟินสีเงิน เปล่งสีเงินใต้ท้องใบให้เห็นชัด ๆ ในยามค่ำคืน จึงเข้าใจแจ่มชัดในทันทีว่า ทำไมชาวเมารีจึงเชื่อว่าเฟินสีเงินคยอาศัยในท้องทะเล ก่อนเคลื่อนขึ้นมางอกงามในป่าใหญ่ตามคำวอนขอ เพื่อนำทางให้แก่พวกเขา :)